Veertiende en vijftiende eeuw

De familienaam Eelen, in zijn uiteenlopende fonetisch identieke schrijfwijzen, met of zonder ‘van’ (maar meestal zonder), komt al voor in de middeleeuwen. In de Limburgse oor­konden worden verschillende naamdra­gers De Elen, De Eelen, Van Elen en Van Eelen vermeld, waarvan sommigen voortko­men uit een ridder­familie, zoals Dirk ‘miles van Eelne’ (c. 1263-voor 1303) en zijn zoon ridder Willem van Eelen [zie].

Een andere naamdrager is Willem Elen. Hij staat op 15 ok­to­ber 1394 te boek als bezitter van goe­deren te Eer­sel in de buurt van Bergeijck in de Kempen.

De bekende Limburgse orgelbouwersfamilie Van Elen was afkomstig uit het dorp Elen, waarvandaan zij rond 1420 naar Maas­tricht was getrokken. Naar een van de drie orgel­bou­wers An­thonie (werkzaam c. 1424-38), Adam (werkzaam c. 1445-1455) en Jo­han van Elen (werkzaam c. 1480) is een straat vernoemd in Maastricht: de Antoon van Elenstraat [zie].

Wouter Jan Eelen, geboren circa 1423 en overleden voor 1508, en zijn vrouw Elizabet Gerard Henriks Lijsbet Wijgergangs hadden vier zoons: Jan, Arnt, Wouter en Gerard, via de oudste zoon opgaand in de familie De Cock [zie].

Willem Aert Eelen van der Halvermijlen, gedoopt in Oirschot (bij Eindhoven) in 1435, aldaar overleden in 1472, trouwt aldaar in 1465 Geertruijd dochter van Goijaert van der Vloeten; vermeld in een schepenacte (betr. pachtgarantie) van 14 januari 1471 te Oirschot . Uit dit huwelijk vier kinderen, waaronder Henrick Willem Aert Eelen [zie].

In 1470 is gedocumenteerd Steven Elen uit Afflighem (plaats links van Brussel), leverancier van steenhouwwerk voor gebouwen, waaronder een aantal kolommen en scheibogen voor de Sint Bavo in Haarlem [zie, p. 204]. 

Magdalena Eilen Peter Eelens, geboren circa 1476, was getrouwd met met Jan Claes Steven Jan Reijnen [zie].

In de rekeningen van de Illustre Lieve Vrouwe Broederschap (St. Jan) te ’s Hertogenbosch van 1450-1475 staat vermeld ‘… maken 12 gulden 9 cr. item van Henrick Eelen van eenen verbornden erve dat hy betymmert heeft, uuten welcken her Jan Kyck tot synre capelryen geldenen …’ [zie]. Deze Henricus Eelen wordt elders (in de Bossche protocollen) genoemd als korenkoper.

 

Zestiende eeuw

In het archief van de Schepenbank van Loon op Zand van 1505 en 1507 worden vermeld Jan Eelen en Corstiaen Jan Eelen. [bron] Geertruit Christiaen Jan Eelen, waarschijnlijk dezelfde als laatstgenoemde, wordt in 1490 geboren in Kaatsheuvel [bron].

De minnebroeder Jan Elen is de auteur van de in 1517 in ‘s Hertogenbosch en in 1518 te Antwerpen uitgegeven biechtboekjes Der gemeynder bicht is dit boechelgyn genant en Der ghemeenten biech­te [zie].

In 1523 is Henrick Laureyns Eelens (Elens), geboren in 1471 of 1472, kerkmeester in Oisterwijk, waar hij tot 1537 in diverse aktes vermeld is [zie, onder 26.016].

In de poor­tersboe­ken van Antwerpen (waarvan het inwoneraantal tussen 1550 en 1580 meer dan verdubbelde van 40.000 naar 100.000) werden in de twee­de helft van de 16de eeuw verschillende naamdragers Eelen en Elen als nieuwe bur­gers inge­schre­ven. De meeste van hen wa­ren afkomstig uit Brabant en Limburg. Maar al een eeuw eerder zien we de inschrijvingen van Henrick Elen, zoon van Peter Elen (1486), Wouter Elen, zoon van Elias Elen (1492-93). Een zerksteen in het Klooster van Sint Annendael te Antwerpen heeft het grafschrift ‘hier leet begraven heer Peeter Eelen hij sterfuit jaer XVe en XIX de XXVII sten dag van Mey God hebbe de ziele’ (1519).

Pauwels Gijsbrecht Pauwels Vlemincx trouwt rond 1519 in Oirschot met Heijlwig Gerit Eelen. [bron]

In de streek Gilze-Rijen en Molenschot (tussen Breda en Tilburg) verkopen de kinderen van Eelen en Aleijde Symon Wouter Loonen in 1528 een huis te Rijen. Hun kinderen Adriaen, Kathelijn, Cornelis, Symon, Pauwel, Peter en Jene en hun kinderen leven daar in de zestiende eeuw. [bron]

Jan van Campfort verkoopt op 18 nov. 1560 aan Jan Waelrans, barbier, en Barbara Eelens het huis het Cransken, nu de Hollandse Tuin met hove, achterhuis, de helft van de weerdribbe enz. te Borgerhout. Ligging: gelegen te Borgerhout tussen het Peerdeken, oostwaarts, de Blauwe Hand, westen noorden de straat. [bron: RAA, OGA Deurne-Borgerhout, 111/251]

Akte schepenbank Borgerhout 19 sept. 1560: Jan Waelraens, barbier, en Barbara Eelens verkopen aan Thomas Wijnants de helft van de zijmuur, oostwaarts. [bron: RAA, OGA Deurne-Borgerhout, 111/252].

In het cahier van de honderdste penning van 1571 van het dorp Middelbeers (tussen Hilvarenbeek en Oirschot in het huidige Noord-Brabant) worden onder andere de volgende onroerende goederen vermeld die op naam staan van naamdragers Eelen: ‘Wouter Eelen eigenaar van een stuk beemd […] Jan Willem eigenaar van en beemd […] Wouter Eelen nu Maarten Eelen eigenaar van een stuk land daar ‘t huis ‘corts af’ van verkocht is […] Peter Eelen Dictus eigenaar van huis, schuur en hof (o.a. quade weynveltkens, huisken daar een schamel mensch in woont, diverse huizen) […] Boudewijn Peters en Peeter Eelen c.s. hebben gepacht van de heren van Oirschot t Voordeynd’. [bron: internet].

Hiëronymus Elenus [afb.] was de Latijnse naam van Jeroon Elen uit Balen (daar geboren c. 1520, overl. Antwerpen 1576). Elenus was rechtsgeleerde en auteur van de driedelige juridische publicatie Diatribarum, seu exercitationum ad ius civileuitgegeven door Christoffel Plantijn in Antwerpen in 1576 [afb.]. Hij was ‘primus’ (de beste) van de 127 gepromoveerden aan de Universiteit van Leuven in 1542 [bron]. Zijn vader Andreas Elen was een grammaticus (spraakkunstgeleerde) [bron].

Eén van de vertegenwoordigers van de Staten Gene­raal bij de onder­handelingen met Don Juan van Oos­tenrijk begin 1577 was een ze­kere ‘seigneur Elen’, bis­schop van Arras [zie afb.], hoewel voor zover bekend de bisschopszetel van Atrecht vaceerde van 16 juli 1574 tot 1 oktober 1577.

Op een zerksteen in de kelder van de kathedraal van Antwerpen staat vermeld Cornelis Eelen, geboren in 1541/42 en overleden te Antwerpen in 1597: ‘Priester ende Capellaen deser Kercke / oudt LV. Jaren sterft IV July MDXCVII / ende syne nichte […] MDLVIII’ [zie afb.].

 

Zeventiende eeuw

#

 

Achttiende eeuw

In de eerste helft van de achttiende eeuw worden vier naamdragers vermeld als opvarenden van de Vereenigde Oostindische Compagnie (VOC):
Gerrit Eelen, uit Gouda, soldaat, uitreis in 1706 naar Batavia met het schip Duivenvoorde, overleden in Azië in 1718
Frans Eelen, uit Antwerpen, soldaat in dienst 1727-38, uitreis in 1727 van Vlissingen naar Batavia met het schip Huis ten Donk
Dirk Eelen, uit Swoll (Zwolle: dus Van Eelen), uitreis in 1738 naar Batavia met het schip Huis te Spijk, laatst vermeld in Azië in 1746
Pieter Eelen, uit Edenberg (Edinburg), matroos in dienst 1751-53, uitreis in 1751 naar Batavia met het schip Tulpenburg, overleden in Azië

 

Wordt vervolgd